Słownik pojęć transportowych i spedycyjnych

A

ADR

Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. W Transportmatic wyposażenie ADR można zaznaczyć w danych pojazdu, a termin ważności zaświadczenia ADR kierowcy dodać jako termin w jego karcie.

B

Biała lista podatników VAT

Prowadzony przez Ministerstwo Finansów wykaz podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT wraz z ich rachunkami rozliczeniowymi. Transportmatic sprawdza w nim status VAT kontrahenta z Polski i porównuje zapisane rachunki bankowe.

C

CMR

Międzynarodowy list przewozowy wystawiany na podstawie Konwencji CMR. Potwierdza zawarcie umowy przewozu i przyjęcie towaru przez przewoźnika. Transportmatic generuje CMR w PDF z danych zlecenia, a kierowca może przesłać zdjęcie podpisanego dokumentu z aplikacji.

Czas pracy kierowcy

Zasady określające maksymalny czas jazdy, obowiązkowe przerwy i okresy odpoczynku kierowców zawodowych, wynikające głównie z rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Transportmatic uwzględnia je przy planowaniu trasy i liczeniu ETA.

D

Dyspozytor

Osoba planująca pracę floty: przydziela pojazdy i kierowców do przewozów, kontroluje ich przebieg i reaguje na zmiany. W Transportmatic pracuje głównie na mapie, harmonogramie i kartach realizacji.

E

ETA

Estimated Time of Arrival, czyli przewidywany czas przyjazdu do punktu. W Transportmatic liczony trasą z aktualnej pozycji pojazdu z doliczeniem przerw i odpoczynków kierowcy, z oznaczeniem, czy termin rozładunku jest zagrożony.

F

FA(3)

Aktualna struktura logiczna e-faktury w Krajowym Systemie e-Faktur, opublikowana przez Ministerstwo Finansów. Transportmatic generuje faktury sprzedażowe w tej strukturze.

Fracht

Wynagrodzenie przewoźnika za wykonanie przewozu. W realizacji obcej Transportmatic fracht to cena ze zlecenia dla przewoźnika, która trafia do kosztów zlecenia.

G

Geofencing

Wirtualna granica wokół wskazanego miejsca. Aplikacja kierowcy Transportmatic wykrywa wjazd w promień 300 m od punktu trasy i automatycznie odznacza załadunek lub rozładunek.

H

Harmonogram floty

Widok osi czasu pokazujący realizacje i niedostępności pojazdów lub kierowców. Pozwala zauważyć wolne zasoby i kolizje w planie.

I

Incoterms

Międzynarodowe reguły handlowe określające podział kosztów i ryzyka między sprzedającym a kupującym. Warunki dostawy ustalone z klientem można zapisać w warunkach zlecenia.

K

Karta drogowa

Dokument rozliczenia wyjazdu pojazdu i kierowcy: przebieg początkowy i końcowy, wykonane przewozy oraz koszty (paliwo, opłaty, parkingi). W Transportmatic karta drogowa grupuje realizacje i koszty, a przebieg można pobrać z telematyki.

Karta kierowcy

Karta tachografu cyfrowego przypisana do kierowcy, rejestrująca czas jazdy i odpoczynku. Numer karty i termin jej ważności zapisuje się w karcie kierowcy.

Kod 95

Wpis w prawie jazdy potwierdzający kwalifikację wstępną lub szkolenie okresowe kierowcy zawodowego. Termin ważności można dodać jako termin kierowcy z przypomnieniem.

Kredyt kupiecki

Odroczony termin płatności przyznany klientowi do określonego limitu. W Transportmatic limit obejmuje nieopłacone faktury i niezafakturowane zlecenia, a zlecenie przekraczające limit nie zostanie przyjęte.

KSeF

Krajowy System e-Faktur, czyli system teleinformatyczny Ministerstwa Finansów do wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych. Transportmatic wysyła do niego faktury sprzedażowe i pobiera faktury kosztowe.

Ł

Ładowność

Maksymalna masa ładunku, jaką może przewieźć pojazd. Zapisywana w danych pojazdu razem z dopuszczalną masą całkowitą.

M

Marża

Różnica między przychodem ze zlecenia a kosztami jego realizacji. Transportmatic liczy marżę na zleceniu na bieżąco i raportuje ją w podziale na zlecenia i spedytorów.

MCP

Model Context Protocol, czyli otwarty standard łączenia asystentów AI z zewnętrznymi systemami. Transportmatic udostępnia serwer MCP, przez który użytkownik może podłączyć system do Claude z własnymi uprawnieniami.

Myto

Opłata za przejazd drogami płatnymi, np. w Polsce, Niemczech czy Francji. Planer trasy w Transportmatic szacuje opłaty drogowe dla wybranego profilu pojazdu.

N

Naczepa

Pojazd bez własnego napędu, ciągnięty przez ciągnik siodłowy. W Transportmatic naczepy są osobnymi pojazdami floty przypisywanymi do realizacji własnych.

Niedostępność

Okres, w którym pojazd lub kierowca nie może być planowany, np. serwis, urlop albo zwolnienie lekarskie. Niedostępności są widoczne w harmonogramie i w ostrzeżeniach o kolizjach.

Nota obciążeniowa

Dokument księgowy obciążający kontrahenta kwotą niebędącą sprzedażą opodatkowaną VAT, np. karą umowną. Transportmatic pozwala wystawiać noty obciążeniowe i uznaniowe.

O

OCP

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego. W karcie przewoźnika zapisuje się polisę OCP z sumą i datą ważności, a system ostrzega przed jej wygaśnięciem.

Odwrotne obciążenie

Mechanizm, w którym podatek VAT rozlicza nabywca usługi. Stosowany m.in. przy usługach transportowych dla firm z innych krajów UE. Transportmatic dodaje odpowiednią adnotację na fakturze.

Okno czasowe

Przedział czasu, w którym ma nastąpić załadunek lub rozładunek. W Transportmatic każdy punkt trasy ma okno czasowe od–do, wykorzystywane przy kontroli ETA.

P

POD

Proof of Delivery, czyli potwierdzenie dostawy, zwykle podpisany dokument przewozowy. Kierowca może przesłać POD z aplikacji jako załącznik realizacji.

POI

Point of Interest, czyli zapisane miejsce: parking, stacja paliw, magazyn, punkt przeładunkowy, agencja celna albo serwis. Punkty POI można wstawiać do trasy zlecenia i wykorzystywać przy przepinkach.

Przepinka

Wymiana naczep między dwoma zestawami w trakcie realizacji przewozów, np. w połowie trasy. Transportmatic dzieli trasy na odcinki i tworzy odpowiednie realizacje.

Przewoźnik

Firma wykonująca przewóz własnym taborem. W Transportmatic przewoźnik to kontrahent, któremu zleca się realizację obcą.

R

Realizacja

Fizyczne wykonanie zlecenia lub jego części przez konkretny zestaw pojazdów. Realizacja własna korzysta z Twojej floty, a obca jest zlecana przewoźnikowi.

Rozporządzenie 561/2006

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 o harmonizacji przepisów socjalnych w transporcie drogowym. Określa m.in. 4,5 h jazdy ciągłej, 45 min przerwy, 9 h dziennego czasu jazdy (dwa razy w tygodniu 10 h) i 11 h odpoczynku dziennego.

S

Spedycja

Organizowanie przewozu towarów na zlecenie klienta, często z wykorzystaniem przewoźników zewnętrznych. Spedytor odpowiada za wybór przewoźnika, dokumenty i kontakt z klientem.

T

Tachograf

Urządzenie rejestrujące czas jazdy, przerwy i odpoczynki kierowcy oraz prędkość pojazdu. Przez telematykę Transportmatic może odczytywać bieżące liczniki czasu pracy kierowcy.

Telematyka

Systemy zbierające dane z pojazdu: pozycję GPS, prędkość, zużycie paliwa, przebieg i dane tachografu. Transportmatic integruje się z ZF SCALAR / Transics.

TMS

Transport Management System, czyli system do zarządzania transportem. Obejmuje zlecenia, planowanie, realizację, monitoring, dokumenty i rozliczenia przewozów.

V

VIES

Europejski system wymiany informacji o VAT, w którym można sprawdzić ważność numeru VAT UE kontrahenta. Transportmatic korzysta z niego przy kontrahentach spoza Polski.

Z

Zlecenie przewoźnika

Dokument, w którym spedytor zleca przewoźnikowi wykonanie przewozu na określonych warunkach i za określony fracht. Transportmatic generuje go z danych realizacji obcej i wysyła e-mailem.

Zlecenie transportowe

Zamówienie przewozu otrzymane od klienta: trasa, terminy, ładunek, cena i warunki. W Transportmatic jest centralnym obiektem, do którego przypina się realizacje, dokumenty, faktury i koszty.